Radioprogram "Psyche Van Het Folk", Radio Centraal,Antwerp :
Deutschrock, part 2, Playlist and text in Dutch. (© Gerald Van Waes)
"Vier weken geleden kregen jullie een programma waar de Duitse taal wat in de kijker oftewel te horen stond en dit met de hulp van zachte woorden en sprookjesachtige atmosferen. Vandaag eveneens Duitstalige muziek, maar dan van een heel ander kaliber. Een beetje harder misschien van basis. Laten we zeggen dat een bepaald deel van de realiteit in Duitsland misschien harder is. Natuurlijk is het redelijk moeilijk juiste conclusies te trekken als men maar weinige ervaringen op een rij zet. Maar ik heb op afstand over dingen hier in België wat kunnen nadenken en ik kon ook nog steeds wat op afstand alles in Duitsland even kunnen bekijken. Toch wordt met de tijd alles maar steeds subtieler en is concrete conclusies trekken niet gemakkelijk. We hebben het hier in de school geleerd om zo snel mogelijk conclusies te trekken, waardoor dat, bij een beperkt aanbod van de realiteit bekijken, men snellere reacties geeft die vlug sloganachtig gaan klinken, kortzichtig dus, om dan voor anderen uiteraard bevooroordeeld te gaan overkomen. Maar ik denk dat het ons soms gestimuleerd geworden is zo te denken. Een paar conclusies zal ik evenwel toch kunnen trekken. In Antwerpen ontmoette ik dadelijk een aantal zachte en warme mensen, en net zoals het hier in vele huizen binnen warm en esthetisch is ingericht, zo vestigen een deel mensen die aandacht ook aan zichzelf. Waar in Duitsland veel esthetica vanbuiten in een goed verzorgd zijn ligt, lijkt dit eerst ook meer in het gezicht, de buitenkant als in het realiseren, en in het vooral praktisch verwezenlijken. Wat televisie betreft heb ik bepaalde technieken en informatieverkanalizeringen gemerkt die toelaten over veel bewust na te denken en daar controleert ook zelfs de massa met in het algemeen een zekere verdraagzaamheid veel van wat er in het land gebeurt. Experiment dat zich niet onmiddellijk gestructureerd in vaste grond zet, heeft er, doorgetrokken naar cultuur en culturele vormen van informatie, zeer weinig kans. In het Oosten van Duitsland is dit gestructureerd soort opbouwen echter niet zo sterk doorgetrokken zodat dit weer andere contrasten en extra uitdagingen met zich meebrengt. Duitsland is in feite ook zeer verschrikkelijk groot waardoor er veel verschillen zijn in de verschillende landsdelen waar ik voorlopig zelfs nog geen vermoedens erover kan vertellen. Ik leefde in het land Hessen aan de Rijn, ook niet ver weg van het Saarland. Veel muziek die ik vandaag zal draaien komt ook vandaar, en daarom kan ik hun oorsprong waarschijnlijk ook wat beter begrijpen. Het eerste deel van het programma is gewijd aan de jaren 70, het tweede aan de jaren 90, en alles is in het Duits gezongen en het is natuurlijk, wie mijn programma kent tegelijkertijd ook de progressieve zijde in die Duitstalige muziek.
In België is er spijtig genoeg zo een progressieve beweging in Nederlandstalige muziek nog altijd niet te vinden, alsof men alleen maar internationaal kán doorbreken met engels gezongen muziek. Omdat de realiteit nochtans zeer hard is en was in Duitsland moet ik erbij zeggen dat vele groepen daar beginnen als conversgroep met een aantel eigen nummers, tot ze dit repertoire wat kunnen uitbreiden. Nochtans zegt iedereen : "Wat in Duitsland in de jaren 70, dat was niet normaal " (-in de goede zin bedoeld, natuurlijk-). Ik kan er zeker inkomen : als ik het puur muzikaal bereikt niveau in Duitsland bekijk springt het er voor mijn part toch (zeker wat dat betreft er wel) boven Engeland uit, als dat het ook kon wedijveren, -ook al is dat voor niets nodig-, met schrale experimenten in de Amerikaanse muziek in die jaren. Veel heeft er natuurlijk ook te maken met het bestaan van een progressieve figuur als Karlheinz Stockhausen in Köln die, zonder zijn bijdrage misschien nooit tot experimenten geleid zou hebben als er bvb. bij Can, Neu en het beginwerk van Kraftwerk te horen was, om maar een paar namen te noemen.
Een verschil heb ik ook gemerkt in Duitsland op de werksfeer. Ik heb mensen al eens horen zeggen dat in Duitsland de scheiding Heer en knecht zeer sterk leeft, maar ik denk wel dat dat sterker was in de jaren 70 waar men zelfs de Heren had en de slaven, om maar even te overdrijven, iets dat bij ons in de jaren 50 met socialistische ideeën wat getemperd of omgevormd heeft. De Duitse praktijk heeft dit anders behandeld waardoor het resultaat daar nu misschien wel geregeld veel praktischer is als bij ons.
In België is het mij vaak opgevallen dat ieder zijn eigen functie behoort te doen en verantwoordelijk is voor zijn eigen gebied, met tegelijkertijd ook toepassingsmogelijkheden van beslissingen op afstand over iemand anders zijn terrein. maw. verantwoordelijkheden over een bepaald iets worden ergens opgesplitst over en naar verschillende personen in verschillende (en zelfs volkomen verschillend of vreemd ervan zijnde) gebieden, met als gevolg dat de ene zeer vaak onpraktische beslissingen van een ander moet aanvaarden, en dat hij zelf ook beslissingen over iemands anders terrein kan nemen, waardoor iedereen maar wat probeert zijn plan te trekken of te foefelen om er voor zichzelf er nog maar zoveel mogelijk profijt uit te halen. Maw. er is ook weinig creatieve communicatie onderling en velen mensen doen dan gewoon maar hun job en moeten er vele verplichtingen erbij nemen. Ik heb al veel moeten kotsen van examens en theorieën en administratie die men verplicht is door te nemen ook al is ze zo onpraktisch dat het woord "idioot" zeer goed op zijn plaats is. Waarvan ik verschoten ben op mijn werk in Duitsland is dat het grootste deel van het bedrijf dit meer als een organisch geheel werd beschouwd, waar iedereen schakel was binnen het geheel. Vandaar werd veel gecommuniceerd en men stond open voor eventuele problemen of vragen, omdat het geheel zo goed mogelijk in een goede atmosfeer dient te verlopen, iets dat veel gezonder is als alles bij elkaar dat ik ooit gezien heb. Wel moest men de verschillende niveau's blijven respecteren en altijd U tegen de chef zeggen, maar ik heb de indruk dat dit idee niet alleen daar gebeurde, maar dit wel een zeer weldoordacht gestructureerd plan is dat men bij meerdere bedrijven heeft toegepast omdat men er het nut van heeft ingezien. De voorzienigheid om alles praktischer te maken is denk ik typisch Duits en daar kan men in België toch wel wat van leren. In ieder geval : ik vergeet dat nooit. Een zekere fijngevoeligheid bij mensen langs de andere kant ben ik blij hier bij de bekende gezichten en bars in Antwerpen weer op te kunnen steken. Wat het politiek klimaat betreft heeft men het in Duitsland nog altijd die uitdaging erbij om Oost-Duitsland op allerlei manieren pogen te integreren, waardoor er weer nieuwe problemen zijn bijgekomen binnen hun andere gewoontevormingen.
Maar we gaan eerst eens terug in de jaren 70, waar het experiment om meningen over beslissingen te uiten nog in kinderschoenen stond maar toch wel een bom leefde, aangewakkerd sowieso door de gevolgen die mei 68 met zich mee heeft gebracht. Praag lag trouwens ook veel dichter tegen Duitsland dan België, en mensen in massa hadden al wel genoeg te verwerken gekregen zodat daar de communicatie erover al wel wat vlugger ging. Nochtans zijn in bepaalde gebieden waar ik geweest ben bepaalde communicatieproblemen ook omwille van geografische omstandigheden om in kleinere massa of als individu een bepaalde waarde op te halen. Kleine experimenten werden er eerst gevoerd in kleinere communes, waardoor groepen als Amon Düül bijvoorbeeld, die in het engels gezongen met wat meer instrumentale muziek openheid in de muziek zelf reeds gecreëerd hadden, en het tijdperk van covergroepjes stilaan gelukkig meer op de tweede plaats gedrongen werd. Chekpoint Charlie, Tone Steine Scherben en Ihre Kinder begonnen er echter mee ook in het het Duits te zingen. Van Tone Steine Scherben zal ik allerlei muziek draaien uit de eerste 3 lp`s ervan. Maar eerst Ihre Kinder, die in feite de allereerste Duitstalige groep waren. Muzikaal is zij ook wel de braafste van de drie. En deze drie groepen catalogeerde men ook onder de naam Polit-Rock. Als tweede golf kwam er dan nog Floh de Cologne,Panther, Franz K. en Lokomotiv Kreuzberg bij. Ik ken alleen Floh de Cologne en Lok.Kr.. Van wat ik daarvan gehoord heb, als een combineren van heel wat stijlen heeft me toch veel minder kunnen boeien. Typisch Duits was in zekere zin wel. Teutonisch noemt dit als term, als typisch Duits combineren van zaken in progressieve muziek.
Ihre Kinder werd in 68 gesticht in Nürnberg. Een bandlid, Jonas Porst was zakenman die ervoor zorgde dat het Duitstalig concept toch ook iets kon opbrengen. Voor de muziek was vooral Sonny Hennig verantwoordelijk. We konden toch moeilijk begrip over het uiten van bestaande problemen verwacht hebben als we in het engels gezongen hadden. Zappa zei ooit over het publiek : men wil altijd eerst iets horen wat men kent. Met de eerste lp had men zeker geen dadelijk succes. Toch groeide met de jaren groeide het respect dat men zoveel moed had in het Duits te zingen. Ook al zongen ze vaak over dingen die de mensen niet graag hoorden steeg het succes van de groep. Ik heb nog eens een verzamel-lp gehoord maar zeer kon ik door alles toch niet geboeid geraken. Een betere lp zou die zijn met een jeansbroek op de cover, waar het labelnummer van de broek de titel van de lp is geworden. Het label Orwachsl Records beweert dan echter dat "Werdhol" hun meest psychedelisch werk is. U krijgt nochtans een nummer uit "Anfang ohne Ende", en daarvan het titelnummer. Politiekgericht is dit niet echt. Over het dagelijks leven is het volgende nummer duidelijk wel. Muzikaal fantastisch is het voor niet-Duitsers niet honderd procent, maar ja eerst een beetje geschiedenis voor ik met mijn voorkeuren afkom. Ihre Kinder dus,als eerste met "vaoe" uit 1972. 
Ihre Kinder cd,tr.1: 9 min
Voor ik over Ihre Kinder nog iets zeg, moet ik nog zeggen dat in er in Berlin ook twee bij elkaar horende Duitssprekende groepen waren die instrumentaal toch iets boeiender proberen. Dit was Hanuman dat dan later de groep Lied des Teufels werd. Later nog ooit als dubbel-cd uitgegeven, maar ik heb het toch in ieder geval niet gevonden. Onder invloed van Murphy Blend ook uit Berlijn alsook met Spooky Tooth en Jeff Beck-covers probeerden al deze groepen met een verzorgde typisch seventies stijl weg te komen. Laten we eens luisteren naar een nummer van beide groepen :om te beginnen "Machtwechsel" uit Hanuman, 1971. Daarna zal de stijl van de muziek en teksten jullie, luisteraars van de Psyche van het Volk wel wat dieper en duidelijk gaan raken, maar ja we moeten de typische 70´s stijl toch eerst even door met Hannumann, daarna wordt het tijdloser en veel later veel moderner, ik beloof het u.
Een zangstijl van het nummer op het ritme meebewegend hier is eerder nog wat ontspannend weinig extra beweging of beroering bijbrengend dan als een cover-middeleeuwse-liedjeszangergroep, maar dan 100 % in 70´s contrijen beland wat het muzikaal kleed zelf betreft. Hannuman.
Hannuman cd,tr.9 : 10 min
Als ze hun naam dan in Lied des Teufels veranderen wordt hun stijl iets theatraler en ook meer aggressief politiek gericht. En dan komen we eindelijk al wat dichter bij goede voorbeelden van polit-rock. Hier wordt qua tekst eindelijk ook een werkelijk politiek bewustzijn medegedeeld. Laten we eens luisteren naar het nummer "Nichs" uit de eerste gelijknamige lp uit 73. Tussen haakjes hebben ze in totaal twee lp's gemaakt,maar dit komt uit hun eersteling. Lied des Teufels.
Eerst nog de verklaring van een aantal Duitse woorden : schuften =schaffen, Obsdachsloos = dakloos, gitter= tralies, streiken = staken,
Lied des Teufels cd,tr.10 : 8 min
Maar ook Sonny Hennig heeft goede polit-rock gemaakt. Toen hij de groep Ihre Kinder in 72 verliet was hij een solocarrière begonnen. Op zijn debuut-lp zingt de Bertold Brecht-fan over Christendom,demonstratie, napalmbommen, drankzucht en drugszucht. Het thema van de lp kwam na het verschijnen van Günther Walraff's 13 ongewenste reportages. Verschillende liederen zijn direkt door verhalen van zijn boek ontsproten. Een radiostation verbood zelf het spelen ervan. De ZDF-direkteur vond het ook sterk moralizerend en tot discussie leidend. De kaft met een collage van verhongerde mensen, oorslogsslachtoffers, ineengeslagen demonstranten, knuppelende agenten, de paus, nazileiders en bekende politici werd verboden als platenhoes, maar werd door het label (Kuckuck) als poster bijgegeven.
U krijgt van deze Sonny Hennig het nummer "Tränengas" (oftewel traangas) uit de gelijknamige lp uit 71.(feigling = lafaard).
Sonny Hennig cd,tr.6 : 6 min
20 exemplaren van de plaat werden werd door de burgemeester van het dorpje Werdhol in Saurland als geschenk voor eregasten besteld. Stel je voor.
Ook de soloplaat van Ernst Schultz, (van dezelfde groep Ihre Kinder), genoemd "Paranoia Picknick" verschilde thematisch niet veel. Het traangasnummer had hem naar eigen zeggen wel iets te veel naar zijn zin in een politiek straatje gestoken waardoor hij zich zeker met de groep Ihre Kinder even een periode van het publiek gedistantieerd had.
De Politrockgroepen vonden in het algemeen rockmilionairen als Jagger, Bolan en zelfs John Lennon gruwels. Al deze groepen bleven er zich wel van bewust dat ze geen revolutie konden maken, maar toch wilden ze bijdragen linkse politieke overtuigingen vaste grond te geven en misschien ook andere popgroepen in het politiek bewustzijn te halen. Als nuchtere Duitser gingen de teksten in het algemeen gepaard met rationele overleggingen en een gezonde portie emotionaliteit. Daarbij was Floh De Cologne meer kabaretiaal. Slechts bij een groep was het reactionaire wat overdreven, en dat was bij Checkpoint Charlie uit Wiesbaden geloof ik. Zij waren met hun muziek ook de grootste provocateurs en hielden zich bezig met maatschappelijke vragen. Hun eerste lp uit 1970 genoemd "Scheiße"(ook te vertalen als godverkloete, of simpelweg kloete). Ze waren sterk antimilitaristisch en vloekten oa. op de hele plaat op een subtiele manier tegen bepaalde politiekers. In de regionale Hessische zender werd dit concert toch uitgezonden. Deze eersteling moet een vooral tekstuele plaat zijn, waardoor ze ook moeilijk wordt om ze te beluisteren. Ik heb een iets latere lp gehoord, maar mij heeft het niet geboeid. Voor niet Duitsers is het waarschijnlijk ook niet echt om mee bezig te houden tenzij uit bepaalde interesses.
Over consumatieterror schreven ze bvb.
"Wenn sie dich verkaufen wollen, lass nicht von ihrem wahnsinn überrollen".
Over een bepaalde politieker :
"Jij ontwent het denken en het fylosoferen, de steen in je kop is net als deze stad een versteende droom".
Ooit moesten ze 16000 mark betalen omdat de minister Franz-Josef Strauss als een dik zwijn hadden afgebeeld en als decor voor hun optredens gebruikten. Daarbij beoordeelde de rechter dat het beledigend werkt omdat het zo bij het publiek overkomt, ook al zou het eventueel anders bedoeld kunnen zijn. Het was samengevat een redelijke anarcho-rockgroep dus. Maar Anarcho-rock of niet, het was toch een totaal andere groep die af en toe als de basis voor de punk, of de grootvader van de punk wordt genoemd, ook al heeft er daar muzikaal niets mee te zoeken. En daar heb ik het over Tone Steine Scherben. En daar ga ik het even wat langer over hebben en wat meer van laten horen.
Rio Reiser is daar de belangrijkste figuur van. In de jaren 60 speelde hij in een rockgroep mee in de werkelijk allereerste beatrockoprera "Robinson 2000". Ook begon hij als gitarist samen met de drummer in het Hoffmanns Comic Theater. Omwille van politieke en maatschappelijkgerichte uitdrukkingen werd de groep Tone Steine Scherben snel leidinggevend voor subculturele bands. Ze woonden in het arbeiderskwartier Kreutzberg en hadden in die zin dezelfde problemen en frustraties als hun publiek. Ze hadden naar hun zeggen de hand aan de pols. in 1970 laten ze zich voor de eerste en tegelijk laatste keer keer door een officiele organisator aanwerven, die hun echter bedot met ongedekte cheques terwijl groepen als Jimmy Hendrix al weken hun geld gekregen hadden. Toen ze als laatste band speelde vlogen alle onthutsten op het organisatiecentrum en staken het in brand. Vanaf toen speelden ze slechts op alternatieve gelegenheden en linkse scéne-clubs. Hun optreden maakten veel reeds aanwezige frustratie los. In 71 kwam het na een concert bvb. ooit tot een spontane huisbezetting, wat dat ook mag betekenen. In 71 komen ze tot hun eerste lp "Warum geht es mihr so dreckig ?" waar ze ook klagen tov. de consumptieverslaving, zingen over de monotonie van de gewone werkdag maar gaf ook welbewuste perspectieven :
"Wenn wir wollen stehen alle Räder still, wir haben keine angst zu kampfen weil freiheit ist unser Ziel" (Ziel is doel).
De drie nummers die u uit deze eerste lp zult horen hebben zeker niets aan aktualiteit verloren.
Om te beginnen krijgt u het titelnummer "Warum geht es mir so dreckig".
Feierabend = einde werkdag
Tone Steine Scherben md,tr.18 : 5 min
In dit nummer is qua stijl de het vervolg naar punkmuziek nog wel te begrijpen. Toch heeft Tone Steine Scherben, ik herhaal nog eens, daar muzikaal behalve in sommige nummers dan niet veel te zoeken. Een beetje blues, een grote portie mogelijkheid tot progressief uitwerken van hun muziek zal zeker nog blijken uit latere fragmenten. Maar nu verder met de nadruk op het tekstuele, dat dank zij dat rauwe nog rechtrstreeks op je afkomt.
Een van de voorstellen in de teksten die hij maakt is "Macht Kaput wass euch Kaput macht". Ik heb een paar zeer sympathiek redelijke anarchisten tegengekomen, geen idiote reactionisten die men vaak ook eens verkeerdelijk als anarchisten bestempeld, maar maatschappijongebonden plantrekkers die sociaal in de omgang eigenlijk ook veel goeds uitrichtten. Vele van deze hadden die uitspraak "macht kaput wass euch kaput macht" juist verstaan. Ze aanvaarden nergens wat niet goed voor hen of voor hun omgeving is én ze hadden ook geen duidelijk aanwijsbaar bezit. ze hadden een appartement, maar het voornaamste object daar was een stoel of een bed en een kapstok of iets dergelijk. Alleen het essentiele dat ze nodig hadden voor een bepaalde tijd hadden ze ook die bepaalde tijd. Dus niet echt slecht, die "Macht kaput wass euch Kaput macht".
Tone Steine Scherben md,tr.19: 7 min
Dat er daarbij positieve vooruitzichten worden gesteld bewijst dan het volgede lied : "Alles verändert weil du es verändert".
Mensen die alleen maar klagen hoe slecht alles verloopt dat is natuurlijk veel te gemakkelijk en dat is ook lui. Zo iemand doet niets. Wanneer men zelf iets verandert aan de dingen waar men zelf iets goed kan doen veroorzaakt men ook iets goeds. Alles wat men wil bereiken vraagt werk. Elk werk levert het resultaat van de arbeid die men men eraan gegeven heeft. Een positieve noot dus : "Alles verändert weil du es verändert".
Tone Steine Scherben md,tr.20
In ieder geval wil hij niet zoals zijn vader worden. Dat zogezegde Alleen maar werken om later een pensioen te krijgen. Van het ene werk naar het andere probeert hij zijn weg ergens te vinden om toch iets vruchtbaarder resultaat te krijgen dan dat lege leven.
reden =praten, aufhören = onderbreken,ophouden ; fertig sein = er genoeg van hebben, Krach = ruzie
Tone Steine Scherben ; md,tr.23: 6 min
De tweede LP Keine Macht für Niemand is nog ongeveer in dezelfde stijl. Luister eens naar het titelnummer. "Keine Macht für Niemand", uit 1972.
(trennen = van elkaar scheiden)
Tone Steine Scherben md,tr.16: 5 min
Te beseffen dat veel in elkaar kan steken als een bijna organisch geheel,(dat) helpt. Dan zou ook in een werk iedereen verzoeken met zijn specialiteiten een goed eindresultaat als geheel te creeren, zoals het eigenlijk al gebeurd in een muziekgroep, in het maken van een film, maar misschien nog niet op elk werk. Een voorlaatste nummer van deze lp "Wir wirden es schaffen"
(Teke = toog) (Wir wirden es schaffen = we zullen er in slagen)
Tone Steine Scherben md,tr.14: 6 min
In ieder geval nog een beetje geschiedenis van de groep voor deze lp. De groep bevorderde wel vaak een politiek bewustzijn in het publiek. Een voorbeeld. Tijdens hun toernee in Zwitserland begonnen spontaan waar ze geweest waren demostraties tegen de politieke justitie, met als gevolg dat ze voortijdig als ongewenst terug naar huis gestuurd werden. Eind 71 waren nog een paar veranderingen in de groep. Er werden zovele mensen betrokken dat er op ten duur spontaan een kleine 16-koppige muziek-en levensgemeenschap ontstond. Een van de mensen vertegenwoordigde deze groep op een tv-discussie op wdr met als thema pop en co, tussen protest en markt. in het pannel zat daar ook conny veit, van de groep gila, de muzikoloog Heinz-Klaus Metzger en de producer Rolf-Ulrich Kaiser, dus geen klein grut. De uitzending eindigde in de vaststelling tv is een scheissliberale uitzending waar er objectief niets gebeurde aan de onderdrukking, maar integendeel tv zelf een onderdrukkingsmoment is in de massamedia. Als er nog iets mogelijk was moest men zich tegen de onderdrukker opstellen, waardoor het groepslid met een bijl de tv-tafel in twee splijtte. Toch zei de groep in 72 dat het allemaal wat boven hunne kop was uitgegroeid en dat de spontaniteit er wat uit was waardoor ze een tijd niet meer optraden. Er volgde een kinder-lp, "Fressack". In 74 gaven ze in Berlijn voor 3000 man een comback maar de mensen verstonden de groep niet meer omdat ze optraden inzijde gekleed en glitter in het auditorium gooiend. Het was eigenlijk hun reactie dat ze wouden duidelijk maken dat ze een rockband waren en geen politische band. De toer in begin 74 kwam bij het publiek echter wel goed aan. De 16 man op het podium werkten ook met het publiek zeer communicatief. De plaat die daaruit volgt "Wenn die nacht am Tiefsten" is daarbij ook veel lyrischer en minder strijderig.
De vierde meest progressieve kant valt daarbij zeer op omdat ze veel zachter is, als een een stuk bijna als een mini-voorstelling uitgewerkt, waarvan 1 nummer zelfs 20 duurt. Omdat dat niet bij de rest van het programma past speel ik niet dat lange nummer, maar wel enkele andere nummers. Om te beginnen "Durch die wüste", ook instrumentaal al veel progressiever. Dat zult u wel horen. Daarna Ich gehe weg en het het titelnummer, wenn die Nacht am tiefsten ist, en. Uit 1975 dus.
Tone Steine Scherben md,tr.4,6,9 : 13 min
Einde 76 had het publiek in Hamburg op een of andere manier problemen gemaakt om het driekoppige meisjeskoor in de groep. Het mondde uit in een discussie over de maatschappelijke rol van de vrouw. Het voorval zorgde ervoor dat ze in ieder geval een tijd lang geen zin meer hadden om nog op te treden. In 75 nog maakten ze een kinderplaat "Teufel hast du Wind", en nog een lp in 76 met de Kollektiv Rote Rübe, ook in 77, 79 volgt nog een lp. In 80 maken ze een singel voor de verkieizingen van de groenen, ze producen nog de driekoppige meisjesgroep die Carombolage noemt, dan verandert hun stijl stilaan naar wave-rocksongs. In 82 traden ze nog op met MC5. Een ding waar rio reiser niet zo een aandacht aan besteed had was aan het feit dat hij homo was. Een paar liefdesliederen staan ook op zijn platen, maar als inhoud kan dat, net zoals vele van zijn muziek in het algemeen toegepast worden en niet perse voor een bepaalde begrenzing in milieu. Laten we om te besluiten maar eens luister naar zo een lied. Uit zijn tweede lp hoort u nog "Schlaf bei mir".
Tone Steine Scherben md,tr.17: 4 min
eind 87 nam Rio nog deel aan een discussie over aids op zdf. Na bepaalde wetten van de Bayrische minister Gauweiler zegt hij nooit meer op te treden in Bayern, wat hij ook nooit meer gedaan heeft. Verder schreef hij nog filmmuziek voor een paar krimi-afleveringen en een tekst voor de opera over de franse revolutie wat hem promt nog een prijs opleverde. In 90 is zijn laatste lp nogal schlagerachtige rock geworden. Toch leidden vele concerten nog steeds tot hevige discussies waardoor zijn muziek in de radio bijna niet meer gespeeld werd. Begin 90 beschreef men hem als balancerende tussen kitsch en genialiteit. Zelf heb ik zijn later werk nog niet gehoord. Ook zijn laatste lp uit 95 ging nog over klassenstrijdromantiek. Op 96 stierf rio na ziekte op 45jarige leeftijd. Als gedachtenis aan zijn figuur bestaat er nochtans nog steeds liedjesschrijverswedstrijd. Dat laatste heb ik nog in een volks tijdschriftje gelezen. De meeste informatie die u kreeg kwam uit het boek Deutschrock, geschreven door Von Wolfgang Wilholm.
Over naar deel II. De jaren 90 en wat daar als Duitstalige muziek is. Een stijlverandering ook. Van alle groepen die Duits zingen viel me één stijl op die duidelijker krachtiger, sterker en origineler is dan alle andere, en dat is electrometal-(deutsch)rock.
Het is redelijk hard, maar de realiteit om in Duitsland te wonen en te overleven vind ik in feite nog veel harder als in Belgie, een land waar men zeer veel niet zo zeer nauw neemt of de ene keer wel en de andere keer misschien niet. In Duitsland moet het grond hebben, en daar kunnen emoties beven misschien. De meest opvallende groep die ik gehoord heb was in feite toch Rammstein, waarvan ik na een paar beluisteren toch wel wild ben van de cd Sehnsucht, waardoor ik hem dan natuurlijk ook kan aanraden. Natuurlijk krijgt u er een paar nummers uit. Ze moeten ook Model van Kraftwerk gecoverd hebben, maar die singel heb ik nog niet. Ik begin met een zacht nummer waar ik ook inspiratie bij had en iets bij schreef. Maar eerst het lied : "Klavier".
Rammstein,track 8 : 5 min.
"Iets dat niet meer herinnerd kan worden maakt de lippen fijner, en het spreken wordt contrastrijker. Hier is geen paniek, slechts sterkte.
Alles wat weg is heeft nu een waarde om uit te spreken. Maar men zwijgt, ...al is er niets meer te horen. Geen angst in de stem. De ogen herkennen alles.
Een respect voor oude mensen. Wat meer onverschilligheid tegenover vergankelijkheid. Voor mij is het te laat. Er gaat iets voorbij. Het jonge spontane heeft zich reeds geweerd. Het rijpe bekijkt zich. Er is een pijn in bepaalde huiddelen te zien. Men kan het schoonheid noemen. Het jonge is voor mij niet meer de onschuld, want "onschuld : -dat creëert alleen de rijpheid, denk ik nu.
"Ik heb een mooie spreuk op een wikey-fles gevonden. Men kan het van wiskey zeggen die ouder wordt, maar ook van mensen, en als men het van mensen zegt is het zelfs iets heel moois om te zeggen. En dat was ongeveer het volgende :
"De tijd neemt misschien wel het vuur weg, maar de warmte die blijft".
Harde momenten maken mijn stem luid. Zachte momenten geven het warmte in bastonen. Geen kind kan deze herinneringen op deze manier vervormen dat ze in elke toestand meegaan en overleven" (24 okt. 1999 © Gerald Van Waes).
Een tweede lied van Rammstein. Spielt mit mir. En daarbij heb ik ook iets geschreven.
De tekst krijgt u daarna.(track 7) : 5 min
"Ogenpupillen gesloten.
En wegwijzers in de nacht : -lijken de ruitenwissers.
Doorheen het blauwe van een huis naar het andere, rolt het ene oog naar iets gelijkaardigs.
Woel in het bed van de ene kant, de afgrond, naar de helper, de hand die star vastneemt.
Open het ooglid. Ik zie waar ik ben en waar ik er niet uit kan komen.
Van het ene huis naar het andere. Handen Randen Wanden Muren.
Dichtgeslagen voelt men een wand, huid, een familieband.
Opgegroeid in open de ogen en ken uw keuken.
En daar rolt men het ene gerecht van rechts naar links.
Mijn ogen zien de handelaar, het mes en het ronde gehakt,
koud en van vlees ontrukt. Onherkenbaar zacht, net als onze glimlach achteraf, onherkenbaar zacht, met wat het huis verbergt, in een week kind.
Een hart in een huls gestoken. Een kogel schiet vooruit. Het heeft mij kracht gegeven.
Zelf ben ik de kogel, de oogbol, het oog dat kiest, en dat knikkert de ene beweging, en het andere is het naar me toehalen.
Gevangen in de warme kaken. Breng me tot mijn warmte-uitbarsting maar houdt me nooit meer vast."
(geschreven 1999 © Gerald Van Waes).
Reactions, suggestions, links ? Please E-mail me.
