VERTOLKINGEN VAN
JOHAN SEBASTIAN BACH EN TIJDGENOTEN
IN ELECTRONISCHE MUZIEK
EN IN MODERNE POP/ROCK/FUSIE
een radioprogramma : -notities-
in samenwerking met Guido Mylemans
Over Guido Mylemans muzikale achtergrond :
Mylemans Guido werd geboren op 27 Juli 1937.
Van zijn zevende jaar studeerde hij notenleer en klavier aan de Mechelse-Muziekakademie die toen onder de leiding stond van Godfried De Vreese. Deze was een goede vriend van zijn vader Frans Mylemans, die in zijn jeugd alle grote prijzen haalde voor notenleer, zang en viool. Guido werd ook opgenomen in het Sint Rombautskoor, dat toen onder de leiding stond van de kanunniken Van Uffelen en later Vijverman. Hij zong er diverse missen van Baron Flor Peeters en Staf Nees, terwijl de toondichters het groot orgel bespeelden. Eens zag Flor Peeters de kleine Guido geestdriftig zingen en deed teken naast hem aan de console te komen staan terwijl hij het orgel bespeelde. De kleine Guido keek gefascineerd toe bij zoveel virtuositeit terwijl, de meester hem liefkozend door de haren streek.
Guido bleef zijn hele jeugd musiceren en begeleide zijn vader in de huiskring bij het zingen van de liederen van Schubert. Een familievriend en zakenrelatie van zijn vader, Gerrit Vandervoort, opende voor hem de wereld van de Jazz.
Einde der jaren 70 volgde Guido weekeindcursussen voor het behalen van een diploma als Geluidsingenieur en richtte een studio in voor de opwekking en de registratie van elektronisch verwekte klanken. Gedurende een vijftal jaren werden hier talrijke producties gemaakt. Zowel Klassiek als Jazz werd er gespeeld en opgenomen. Een productie voor de discotheek "DISCO TRAIN" haalde vijf weken achter elkaar de Vlaamse tophit. Op TV werd deze hit in playback gebracht door een groep "Dance Reaction".
Uit diverse archieven werden heel wat oudere klassieke opnames herwerkt en op plaat gezet. Het merendeel van deze producties was bestemd voor JAPAN.
Ondertussen werkte Guido nog aan een Computerprogramma voor de toenmalige Tandy TRS 80. Het werd een boekhouding die op haar hoogtepunt meer dan 50 gebruikers telde. Deze boekhouding zette hem er toe aan om een Computerwinkel in Antwerpen te openen. Op het ogenblik dat deze tekst geschreven wordt is deze zaak nog steeds in volle bloei.
Na 1983 werd het een beetje stil met de muziek, de software en de winkel slorpten Guido helemaal op. Tot in 1995 de microbe hem weer te pakken had. Via de opgang van de multimedia op de PC werd het hem duidelijk dat de PC een ideale uitgangsbasis voor Muziekbeoefening was. Een demonstratie van ROLAND met hun soundcard en bijhorende software was een openbaring. In de computerwinkel werd een departement opgezet voor de hele MIDI geschiedenis met keyboards en ander digitaal materiaal.
Een van de nieuwe mogelijkheden was het digitaliseren van analoge bandopnamen. Guido had eind der jaren 70 de Trio Sonates van J.S.Bach gespeeld op een uitgebreide Synthesizer opstelling en deze op band opgenomen. Ze lagen 20 jaar onder het stof en werden midden 1998 weer opgediept en in de computer gedigitaliseerd. Het resultaat is deze CD gespeeld in 1978 op onderstaande set-up en in 1998 opnieuw beluisterd en gedigitaliseerd.
Set-up :
Roland systeem 700
4 volledige stemmen (VCO - VCA - VCF)
ARP 2500 studio systeem
3 volledige stemmen (VCO - VCA - VCF)
ARP 2600
2 volledige stemmen (VCO - VCA - VCF)
Opname op 4 Track Teac analoge bandopnemer met DBX ruisonderdrukker.
Vader Mylemans assisteerde bij de Bourbon 32 voet pijpregistratie en zonder zijn kritisch oor waren er nu geen Trio Sonates van Guido.
Deze vertolkingen worden opgedragen aan zijn vader Frans Mylemans (broer van de grote Bachkenner en Musicoloog Peter Mylemans) en aan mijn neef Jan Verhulst, die niet alleen met de computervirus van Guido werd besmet maar ook de muzikale belevenis van de oude meesters op vroege leeftijd niet wist te ontkomen.
Gebruikte instrumenten :
De sonates werden gespeeld en opgenomen op een TEAC 4 Track met DBX Ruisonderdrukking en dan gemixt naar een REVOX 15 - 2 Track, eveneens met DBX Ruisonderdrukking.
Schrik niet dat deze vertolkingen niet op een KERKORGEL werden gespeeld, zelfs niet op een elektronisch orgel. Ze werden gespeeld op een gigantische Synthesizer, die een hele kamermuur vulde. Zo werd voor iedere registratie beroep gedaan op 2 ARP 2600, 1 Studio ARP 2500 met 4 voices (VCO-VCF-ADSR) en een dubbel ROLAND systeem 700. Niet minder dan 9 voices konden worden ingezet om de klanken op te wekken. Er was heel wat studie nodig om de pijpen te configureren. Het was net of hij zelf een echt ORGEL bouwde. De registers werden niet natuurgetrouw nagemaakt. Ze werden op het gehoor door Vader en Zoon Mylemans samengesteld tot ze goed klonken en dan eerst werd de beweging van het stuk gespeeld. De registraties konden niet behouden blijven. De Synthesizers waren als de vloer van een mooi zandtapijt, het moest weggeveegd worden voor een volgende. Iedere beweging van de zes Sonates heeft eigen registers voor beide manualen en voor het baspedaal. De partituur werd eerst ingespeeld in een computersequencer van het type ROLAND MC-8. Eens dat ze in deze computer zaten konden er foutjes worden uitgehaald en verbeterd. Voor de eigenlijke opname speelde de Computer en niet de handen van de organist (dit was wel het geval bij het inspelen in de computer).
De huidige REMIX op PC anno 1998 werd gesampled door een Soundblaster AWE-32 geluidskaart. De files werden opgenomen zonder enige correctie, uitgezonderd voor de DBX behandeling. Ze werden door SOUNDFORGE nogmaals van de laatste ruis ontdaan. Het programma DSP-FX van Power Technology werd gebruikt voor Parametrische Equalising en verder verbeteren van de galm met kathedraal effect.
Achtergrond voor het radioprogramma :
Onderscheid tussen verschillende instrumenten die tot electronische vertaling leiden:
Guido gaat er van uit dat alle vertaling, zelfs op papier mechanische handelingen zijn waarvan de herweergave voor interpretatie openstaat. Anders gebeurde het uiteraard met een mondelinge traditie die werd doorgegeven:
Klassiek : - Geprogrammeerd (Partituur, Kalliope, Cylinderspeeldoos,
- Pneumatisch met geperforeerde gaten, Computers)
Elektronisch instrument (Analoog, Digitaal)
- Spontaan (geprogrammeerd)
- Geprogrammeerd (Partituur, Kalliope, Cylinderspeeldoos, Pneumatisch met
geperforeerde gaten, Computers).
PARTITUUR (Anno ???? / 1700)
Alhoewel een partituur in essentie niets met de muziek heeft te maken, was zij een van de eerste programmas om mensen (robots) te programmeren op bepaalde instrumenten te laten werken. De data werd op een goed georganiseerde wijze aan het beschikbare opslagmedia (papier) toevertrouwd. Deze data werd grafisch voorgesteld en de uitvoerder diende geschoold (geprogrammeerd) te worden om de gegevens te kunnen omzetten in lichaamsbewegingen.
Buiten de mens was er tot voor kort geen mogelijkheid om een partituur uit te voeren. De computer bracht hierin verandering.
Sedert 1995 kan een partituur gelezen worden door een SCANNER en uitgevoerd worden op MIDI compatibele instrumenten.
KALLIOPE (Tinnenplaat)
CYLINDERSPEELDOOS
PNEUMATISCH MET GEPERFOREERDE GATEN
Deze technieken die vooral tussen 1800-1900 werden ontworpen, werken volgens data die op een medium werd opgebracht en aan een constante snelheid deze doorgaf aan een toonverwekker (Muziekdoos staafjes, pijpjes van een orgel)
Met deze systemen werden complete orkesten bespeeld door robotarmen (Mortier Orgels, Decap Orgels)
COMPUTERS
1978 Met sequencers werd het mogelijk Volt Controlled instrumenten te bespelen (Analoge Synthesizers. Een programma bediende het toestel, en de data kon op diverse manieren worden ingevoerd (VC Keyboard, data input. De data kon worden bewaard op muziekcassettes en terug in de computer ingelezen. (ROLAND MICROCOMPOSERS MC-4 / MC-8)
1985 Met de komst van Apple en IBM in de PC wereld werden de sequencers een softwareprogramma dat door de computer werd uitgevoerd en waarmee MIDI compatibele instrumenten konten worden gestuurd. De data kon worden ingegeven via de MUIS, het ComputerKeyboard of het MuziekKeyboard.
Elektronisch instrument (Analoog, Digitaal)
ANALOOG
V(olt) C(ontrolled) instrumenten zoals oude synthesizers kunnen ook uitgebreid worden gestuurd om SPONTAAN te klinken. De SPONTANIËTEIT onstaat door de tempi (rallendandi & accelerandi) te promgrammeren in de tempo datatrack. Door ook de relatieve luidheid (Fortissimo, Pianissimo) in de volume track te programmeren en door een licht varieren van de strakke nootwaarden (Hele, Halve, Kwart, enz)
Deze functies waren reeds voorhanden in de ROLAND MC-8 waar 8 kanalen konden in worden geregistreerd en waar BV 2 kanalen konden dienen om de V(olt) C(ontrolled) A(amplifier) voor het variabel volume en de ingebouwde tempolijn van data te voorzien. Voorbeeld hiervan zijn de Triosonates door mij in 1978 op bovenstaande wijze tot leven gebracht.
DIGITAAL
De PC laat nog meer gevoelige controle toe. Mits enige inspanning kan tot op het kleinste niveau spontaniteit worden ingebouwd en gevoeligheid aan de MIDI-instrumenten worden ontlokt. Dit gebeurt in sequencers zoals Cakewalk, Cubase, en anderen.
De genoemde programmas laten toe via een grafische interface in vele stapjes de parameters van :VOLUME / TEMPO te beïnvloeden.
Het gebruikte MIDI INSTRUMENT heeft geen invloed op de verwerking van deze waarden, maar wel op de geluidskwaliteit. De ene aucoustische viool is de andere niet.
Playlist van het radioprogramma :
-De door Guido meegebrachte opnames zijn genummerd, de door mij meegebrachte opnames zijn toegevoegd-. :
ntroductie
0. polyfonie, mechanisch instrument.
zelf meegebracht :
Privaat
Oldtime Music, aus Siegfrieds Mechanischem Musikkabinett-Rüdesheim
Tr.1, "Flötentisch, 1790, Ferdinando Paer
De andere opnames die Guido meebracht werden dan door de software van ADAPTEC Easy CD via een HP Rewriter 7100 op CD gezet.
1 Audiotrack 4'19" Trio Sonata No 1
Wanneer U de opnames beluistert, let dan eens op de mooie stereoscheiding van beide manualen. Dit zou met een echt kathedraalorgel een bijna onmogelijke opgave zijn geweest.
Tot zover de omlijsting van de triosonates op synthesizer
BACH J.S.
Zoals U kon lezen is mijn priester-nonkel Peter de grote BACHKENNER in de familie, maar deze is spijtig genoeg overleden en ik bezit zijn geschriften niet over dit onderwerp.
Ik geloof niet dat muziek van Bach de enige is die speciaal geschikt is voor behandeling met elektronica of digitale vertolkingen. Dat hij veel geciteerd wordt lijkt mij meer te danken aan de bekendheid van zijn werken dan aan de compositiestijl. Wel is de muziek van Bach meestal sterk ritmisch maar dat kan je ook zeggen van Haydn, Vivaldi en anderen.
Ik meen dat zolang er geen andere middelen waren dan blazen, strijken en tokkelen er op die manier hoorbaar werd gemaakt wat er aan muziek werd bedacht.
Mogelijk de grootste verandering in de mogelijkheden dit te doen was de komst van de elektrisch gestuurde luidspreker. Die met zijn spoel en magneetkern via een membraan geluid kon voortbrengen.
Al vlug ontstond de RADIO en wat later het elektromagnetisch orgel zoals HAMMOND BV.
De muziekliefhebber en om het ruimer uit te drukken alle luisteraars hebben leren geluiden indentificiëren die niet meer door een vibrerend voorwerp (muziekinstrument) werden voortgebracht maar door een surrogaat (microfoon -> tussenschakel -> luidspreker) dat via een of meer luidsprekers wordt opgevangen.
De luidspreker is de moeder van alle niet akoestische instrumenten. Het is de eindschakel tussen het OOR en MUZIEK in de overgrote meerderheid van de gevallen.
Slechts het beluisteren van natuurlijke akoestische instrumenten die hun klanken rechtstreeks aan de lucht doorgeven is van een andere orde. Maar heden ten dage wordt voor bijna 100% geluisterd naar de luidspreker. Zelfs natuurlijke akoestische instrumenten worden meer en meer door een microfoon doorgegeven aan versterkers en luidsprekers.
Dit fenomeen maakte het mogelijk gaan te denken aan totaal onnatuurlijke niet akoestische opwekking van klanken:
- Elektromagnetisch : Hammond Orgel
- Elektronisch : Transistor Orgels
- Versterking met pick-ups : Fender Rhodes, Elektrische Gitaren
- Digitaal Samplers loopings : Computer based sounds
Het HAMMOND ORGEL is wel gebruikt maar mij zijn geen grote vernieuwende opnamen bekend van BACH of andere componisten. Rhoda Scott bracht wel op Hammond B3 improvisaties op thema's van Bach.
(langer)
2 Audiotrack 4'19" Prélude en Si Bémol Majeur
De legendarische Hammond B3 met Rhoda Scott is te horen op het stuk Prélude en Si Bémol Majeur. Het stuk begint klassiek met een pijporgelregistratie op de B3. Alras gaat zij over naar een vrije improvisatie op de thema's van de compositie. De hammond is een voorbeeld van aditieve synthese. Op een ondertoon worden meerdere boventonen gemengd tot een rijke klank ontstaat. Door het beperkt aantal boventonen dat het orgel kan opwekken blijft het geheel sterk beperkt tot een rij klankkleuren die nu vereenzelvigd worden met de Hammond
zelf meegbrachte opname :
Philips The Nice featuring Keith Emerson (1968?)*****
Tr.1, "Country Pie/Brandenburg Concerto n°6"
(Bach/Dylan)
Een beetje wilde jongeling-kunst, maar schitterend hammond-orgelwerk. Volgens Guido werd de mikrofoon nogal dicht op de luidsprekers gezet. Het zou een hele kunst zijn om de mikrofoons voor de uidsprekers juist af te stellen. Vroeger gebruikte men een extra doos met deken om buitengeluiden. Keith Emerson zijn piano/orgel stijl is beïnvloed door de jazz. De Brandenburg concerto is een stuk met veel contrapunt. Er zijn nog enkele minder gekende stukken uit de baroktijd met zoveel contrapunt dat als ze gespeeld zouden worden met jazzinstrumenten dat men niet zou geloven dat die stukken uit de baroktijd zou stammen. In feite zijn de Brandenburg concerto's ook bijna jazz en vraagt het niet veel extra improvisatie om dit aan te tonen. Later poogde De Loussier jazzinterpretaies met dezelfde Brandenburg Concerto's. Er zijn betere voorbeelden.
3 Audiotrack 7'36" 3e Brandenburger Concerto
In 1975 kwam ik in het bezit van een ARP Pro Solist die een reeks vast geprogrammeerde presets had. Met dit instrument heb ik het ganse 3e Brandenburger Concerto gespeeld en opgenomen op een REVOX 38 2track. Daar het stuk voor een grote bezetting van kamerorkest is geschreven werd elk instrument individueel opgenomen en met Trackbouncing werd dan telkens een instrument bijgevoegd. De opname is uitgebracht op LP en gegraveerd en geperst in Londen. Ik bezit hier nog 2 exemplaren van en breng een stukje mee op CD.
(korter)
4 Audiotrack 2'59" Jesu, Joy of Man's Desiring
Ik ben dan op een LP gevallen van JON SANTO (1976). Allemaal stukken van BACH. Deze man had een voor die tijd mooie set-up aan Synths en vooral de beschikking over een AMPEX 16 channel 2" MULTITRACK. Ik breng de LP of een Cd-compilatie mee (Jesu, Joy of Man's Desiring). Deze artiest gebruikt de ARP 2600 waarvan ik er ook 2 in gebruik had. Wanneer men deze opname beluistert is merkt men duidelijk de wat naïeve klankoplossingen en settings van de Synthts.
Verder zal ook WALTER CARLOS wel zijn steentje hebben bijgedragen tot de BACH manie voor Synths. Hij produceerde 2 LP's Switched-On Bach (1969) en Switched-On Bach II (1974). Deze opnamen zijn wel merkwaardig voor die periode. Het is gespeeld op een gemodificeerde MOOG. Deze werd door Bob Moog zelf, op aanwijzingen van Walter Carlos, gewijzigd.
5 Audiotrack 6'24" Movement 3 Brandenburg Concerto No 3.
In 1968 geloofde het publiek dat elektronische muziek een avant-garde bezigheid was van een paar geluidsfreaken, en dat was het eigenlijk ook tot de mogelijkheden explodeerden door de bouw van de eerste MOOG Synthesizers. De intrede van de transistors liet ongelofelijke toepassingen werkelijkheid worden. Ook de platenmaatschappijen zagen dit medium niet zo zitten in die tijd. Walter liet zijn eerste muziek horen op de conventie van de A.E.S. in Oktober 1968, de derde beweging van het Brandenburg Concerto No 3. Dit werd op groot enthousiasme onthaald door de toch wel zeer kritische professionals van deze Society. De Synthesizer was een muziekinstrument geworden.
Walter Carlos werd later ook nog bekend als Wendy Carlos. Deze vrouwelijke versie van de gewezen Walter werd chirurgisch aan een ander geslacht geholpen.
Zelf meegebrachte opname :
Warner Bros Stanley Kubrick's Clockwork Orange (1968)?
Tr.1, Henry Purcell's
Music for the funural of Queen Mary, by Walter Carlos
Ook een krachtige begeleiding voor de film. Niet echt meer Purcell, maar toch zeer passend in de film.
6 Audiotrack 4'56" De vuurvogel (Igor Stravinsky)
Een steengoede uitvoering van de Vuurvogel van Stravinsky komt van Isao Tomita (1976). Deze in 1932 geboren Japanner was op zijn beurt aangesproken door Switched-On-Bach van Walter(Wendy) Carlos. Moog synthesizer en een 16 Tracks Ampex mm-1100. Je hoort hier een voor die tijd ongewone volwassenheid in de klankopvulling, ook al is die in niets verwant met natuurlijke instrumenten. Maar de uitvoering kan beslist bekoren. De 16 tracks recorder ligt hier zeker mee aan de basis van de kwaliteit van deze opname.
Zelf meebrachte opname :
RCA The Music of the Cosmos.
Tr.2D, J.S.Bach's "The sea named solaris" by Isao Tomita
Zeer sterke interpretatie van Bach. Tomita brengt klass aan electronische interpretaties, een vol en volwassen gluid met diepte.
Stilaan raakte de Synths aan meer mogelijkheden en werden kleiner.
Ze werden Polyfoon. Ze kregen een universeel uitwisselbare commandotaal "MIDI". Dit staat voor Musical Instruments Digital Interface. Ze werden zo klein dat ze uiteindelijk in het klavier van de Synthesizer pasten en het huidige keyboard ontstond.
Een andere ontwikkeling was de "WAVETABLE". Met een analoge synthesizer was het uiterst moeilijk, zelfs met een uitgebreide set-up, een aanvaardbare pianoklank op te wekken. Vele natuurlijke instrumenten waren te complex in de opbouw van hun harmonische boventonen en hoe je het ook benadert door additieve, subtractieve of beide samen, het lukt maar zeer matig. Theoretisch staat er niets in de weg het te realiseren maar tussen theorie en praktijk ligt er een oceaan aan water !
De WAVETABLE die nu in elk Keyboard zit is in zijn eenvoudigste vorm een verzameling van alle of bijna alle populaire & orkestinstrumenten, genummerd van 1 tot 127. Deze klanken zijn een bibliotheek waaruit de vertolker kiest, piano, viool of orgel. Ze zijn er allemaal. Van deze wavetables zijn er uitmuntende zoals die van "Yamaha" en "Roland". Maar er zijn er vele van beschamende kwaliteit. Het was een kleine stap om de vertolker te begeleiden met een ritmische sectie, een baslijn, een gitaar, enz... Je kiest eerst een passende stijl, BV Bossa Nova of Rock. Dan speelt de vertolker met zijn linkerhand drie noten van een akkoord BV C-E-G en de software van het keyboard zal hiermee, een volgens de gespeelde noten harmonisch passende begeleiding genereren. Een wat andere benadering kwam wat later. Je kon een begeleiding ook opnemen op een diskette, dit werd dan een "SEQUENCE" genoemd. Wanneer je hier de gespeelde melodie uitschakelt of het afspelen zal de hele begeleiding automatisch met je meespelen als een soort "PLAYBACK" terwijl je linkerhand niet meer nodig is om de harmonische inhoud aan het keyboard door te geven, je linkerhand is dan weer beschikbaar voor wat meer muzikale performances.
In 1978 bouwde TANDY RADIO SHACK een Microcomputer De MODEL I rond een door Zilog geproduceerde CPU de Z-80. In mijn toenmalig studio stond deze computer reeds in voor vele digitale toepassingen met de Synthesizers. De MicroComposer MC-8 van Roland was een ongelofelijke machine voor die tijd. Koste toen rond de 250.000 Bef. en kon acht synthesizers bedienen (bespelen). Ik had er zo twee. De edit-mogelijkheden waren echter onoverzichtelijk en moeilijk. Wanneer een partituur in deze computer was ingebracht, stonden er nog vele fouten in, valse noten of verkeerde tijdswaarden. Deze moesten op het gehoor worden gelokaliseerd en dan in het geheugen gewijzigd worden. Wij hadden een interface gebouwd met de TRS-80 die de tijdbasis kon nakijken en er voor zorgen dat alle onlogische maatlengtes keurig werden gelokaliseerd en op papier werden afgedrukt. Zo was de edit-functie al veel eenvoudiger geworden.
Ook werden door ons de allereerste digitale Oscillatoren ontworpen en door software aangestuurd. De golfvorm kon bepaald worden en de frequentie. Hiervoor werden dure AD - DA converters gebruikt van Analogue Devices.
Einde 1982 viel het studio stil. Ik was zo diep in de ontwikkeling van administratieve software verzeild geraakt, dat er geen tijd meer was voor MUZIEK. In 1983 opende ik mijn computerzaak aan de Mechelse Steenweg in Antwerpen. De naam Syntha Computers was rechtstreeks afgeleid van SynthaVoice, de naam van mijn studio.
Tandy bracht een reeks computers uit waarvoor wij administratieve software ontwierpen. In 1985 moest Tandy de pijp aan Maarten geven. IBM had haar, nochtans minder presterende PC, als standaard aan de markt weten op te dringen. Syntha Computers converteerde haar software voor de INTEL processoren en plaatste tientallen grote systemen met zijn software erop.
De studio bestond nog maar lag jaren stil. Het werd rond 1990 ontmanteld en veel analoge apparatuur vond gretige kopers.
Rond die tijd begonnen ook de eerste geluidskaarten op te duiken in de Multimedia Computers. En daarna is de ontwikkeling zeer snel gegaan.
1995 Harddisk Recording op PC
1996 Steinberg en Cakewalk brengen bruikbare Midi & Audio sequencers uit.
CD schrijvers, Herschrijfbare Cd's, MP3, Minidisk het is er nu allemaal.
In 1993 kwam de firma ROLAND een demo geven van hun mogelijkheden op PC. Het was zo overtuigend dat ik besloot opnieuw de uitbouw van een muziekstudio te organiseren. In de winkel werd een ruimte gereserveerd voor Klavieren, Pc's, Mengtafels.
Nu midden 2002 staan er 3 SuperPC's waarvan de recentste een CPU heeft van 2.0 GHZ en meer dan 200 Gbyte harde schijfgeheugen telt.
Onderstaande fragmenten laten toe een oordeel te vellen in de vooruitgang van klankrijkdom, authenticiteit der klanken, kwaliteit van de opnames.
7 Audiotrack 2'33" AIR - J.S. BACH
Gespeeld op een digitaal orgel voor de pijporgelregistraties en een gesamplede string-ensemble.
8 Audiotrack 1'36" BIST DU BEI MIR - J.S.BACH
Zelfde bezetting
(korter)
9 Audiotrack 7'03" CONCERTO VOOR 2 VIOLEN - J.S. BACH
Als laatste voorbeeld geef ik een staaltje van wat nu kan met gepaste apparatuur, software en samples.
Het stuk is door mij wat aangepast en wordt vertolkt door een Barokorgel, 1 Cello en 1 Viool. Alles is virtueel (software).
De eerste beweging is vrij striemend ritmisch zoals Bach graag schreef. Het klavecimbel is vervangen door een digitaal barokorgel. De strijkers blijven hier wat op de achtergrond.
In de tweede beweging komen de strijkers meer naar voren. Het ritme is hier langzaam en diep romantisch. J.S. BACH kon ook diep ontroerend, recht naar de ziel grijpen.
De derde beweging is dan weer mooi ritmisch.
De viool die hier gebruikt is klinkt diep en vol, ze is dan ook een Stradivarius, zeer mooi gesampled door MIROSLAV VITOUS en tot leven gebracht in de computer door GIGASAMPLER. De vertolker is ook een computer door mij geprogrammeerd met de passende partituurwijzigingen en andere gevoelige dingen die tot dit verrassend resultaat komen.
Zelf meegebrachte opnames :
Een van de vroegste opnames van interpretaties an Bach en barokmuziek in een jazztintje, met de nodige humor, degelijk gemaakt :
Verve Lalo Schiffrin :
The dissection and reconstruction of music from the past as





performed by the inmates of Lalo Shiffrin's demented





Ensemble as a tribute to the memory of the Marquis de Sade 




(US?1966)***°°
Tr.B2, "Versailles Promenade" 5 min
Tr.B3, "Marquis de Sade" 3 min
Tr.B4, "Aria" 3 min
(Tr.B5, "Bosso Antique" 4 min)
Een pot pourit van instrumentale interpretaties/klassieke stukken, afgewisseld in arrangementen, van jazz tot rock en klassiek, met stukje hammond,mellotron/piano,..
Polydor Latte e Miele : Pappilon (I,1973)***°
Tr.11, "Patetica parte seconda" 7 min
Met klassiek orkest en rock groep in perfecte combinaties ; rock groep is Jethro Tull beïnvloed :
King Record New Trolls : Concert Grosso per I New Trolls (I,1979)***°°
Tr.1, "Allegro" 3 min
met orkest, rock group in verschillende ritmes, hammond, piano fender, arp synhesizer,..dus met schitteend gebruik keyboard instrumenten :
King Record New Trolls : Concert Grosso n°2 (I,1980)***''
Tr.1, "Tempo Vivaco" 4 min
Goede interpretatie progressieve artrock met Bach gecombineerd, met elektrisvche piano,..
Vinyl Magic Zauber : Il Sogno (I,1978)****
Tr.1, "Valzer su Bach" 4 min
Met rock groep perfect gecombineerd, krachtig en tijdsloos ondanks beetje tijdelijk karakter,
RCA Il Rovescio Della Medaglia : Contaminazione
di alcune idee di certi preludi e fughe del "clavecimbalo ben
temperato" do J.S.Bach (I,1973)***°°
Tr.2, "Ora Non Ricordo Più" 4 min
Tr.4, "Mi Sono svegliato e..ho chiuso gli occhi" 4 min
Tr.5, "Lei sei tu : lei" 3 min
Tr.6, "La Mia Musica" 5 min
Tr.8, "Scotland Machine" 3 min
Tr.9, "Cella 503" 4 min
Niet gebruikte fagmenten :
Bach orgel interpretatie :
Mellow Rec. Campo Di Marte (I,1973)*****
Tr.4, "quarto tempo" 4 min
Tr.5, "quintotempo" 6 min
(Tr.6," Sesto Tempo" 6 min)
Uniek project Bach/africa combinatie. Redelijk goed gelukt.
De 2de in de reeks Mozart / Egypte was complete mislukking
Private ? Lambarena (Afr,1993)*****
Tr.2, "Sankada/Lasset uns den nicht zertieilen" trad./Bach 5 min
Vivaldi/Paganinni achtig geïnterpreteerd vioolstuk :
Stem :
Saravah Brigitte Fontaine (1868?) ?
Tr.5, « L'Auberge » 5 min
Stem :
Barclay Danielle Licari (1975)*****
Tr.B3, « Concerto pour Hautbois »,
Dom.Cimarosa (arr.J.Castan) 4 min
zeer originele nanana-stijl ; officiële benaling van deze stijl ?
bonus :
BTM Rec. Curved Air : Live (UK,1974)***?
Tr.B2, "Vivaldi" 10min
Chris Hinze : "Sketched on Bach". Chris Hinze was een fluitist en vooral bekend in de jaren 70.
Op van Thijs van Leer : "Introspection" staat ook iets herinner ik mij.
AANVULLING :
Wat instrumenten betreft die Klassieke muziek electronisch kunnen omzetten, en het toch "vlot" te laten klinken gaf Guido me de volgende begeleidende tekst :
Muziek :
Klassiek

- Geprogrammeerd (Partituur, Kalliope, Cylinderspeeldoos,

Pneumatisch met geperforeerde gaten, Computers)
Elektronisch instrument (Analoog, Digitaal)

- Spontaan (geprogrammeerd)

- Geprogrammeerd (Partituur, Kalliope, Cylinderspeeldoos, Pneumatisch met

geperforeerde gaten, Computers).
PARTITUUR (Anno ???? / 1700)
Alhoewel een partituur in essentie niets met de muziek heeft te maken, was zij een van de eerste programmas om mensen (robots) te programmeren op bepaalde instrumenten te laten werken. De data werd op een goed georganiseerde wijze aan het beschikbare opslagmedia (papier) toevertrouwd. Deze data werd grafisch voorgesteld en de uitvoerder diende geschoold (geprogrammeerd) te worden om de gegevens te kunnen omzetten in lichaamsbewegingen.
Buiten de mens was er tot voor kort geen mogelijkheid om een partituur uit te voeren. De computer bracht hierin verandering.
Sedert 1995 kan een partituur gelezen worden door een SCANNER en uitgevoerd worden op MIDI compatibele instrumenten.
KALLIOPE (Tinnenplaat)
CYLINDERSPEELDOOS
PNEUMATISCH MET GEPERFOREERDE GATEN
Deze technieken die vooral tussen 1800-1900 werden ontworpen, werken volgens data die op een medium werd opgebracht en aan een constante snelheid deze doorgaf aan een toonverwekker (Muziekdoos staafjes, pijpjes van een orgel)
Met deze systemen werden complete orkesten bespeeld door robotarmen (Mortier Orgels, Decap Orgels)
COMPUTERS
1978 Met sequencers werd het mogelijk Volt Controlled instrumenten te bespelen (Analoge Synthesizers. Een programma bediende het toestel, en de data kon op diverse manieren worden ingevoerd (VC Keyboard, data input. De data kon worden bewaard op muziekcassettes en terug in de computer ingelezen. (ROLAND MICROCOMPOSERS MC-4 / MC-8)
1985 Met de komst van Apple en IBM in de PC wereld werden de sequencers een softwareprogramma dat door de computer werd uitgevoerd en waarmee MIDI compatibele instrumenten konten worden gestuurd. De data kon worden ingegeven via de MUIS, het ComputerKeyboard of het MuziekKeyboard.
Elektronisch instrument (Analoog, Digitaal)
ANALOOG
V(olt) C(ontrolled) instrumenten zoals oude synthesizers kunnen ook uitgebreid worden gestuurd om SPONTAAN te klinken. De SPONTANIËTEIT onstaat door de tempi (rallendandi & accelerandi) te promgrammeren in de tempo datatrack. Door ook de relatieve luidheid (Fortissimo, Pianissimo) in de volume track te programmeren en door een licht varieren van de strakke nootwaarden (Hele, Halve, Kwart, enz)
Deze functies waren reeds voorhanden in de ROLAND MC-8 waar 8 kanalen konden in worden geregistreerd en waar BV 2 kanalen konden dienen om de V(olt) C(ontrolled) A(amplifier) voor het variabel volume en de ingebouwde tempolijn van data te voorzien. Voorbeeld hiervan zijn de Triosonates door mij in 1978 op bovenstaande wijze tot leven gebracht.
DIGITAAL
De PC laat nog meer gevoelige controle toe. Mits enige inspanning kan tot op het kleinste niveau spontaniteit worden ingebouwd en gevoeligheid aan de MIDI-instrumenten worden ontlokt. Dit gebeurt in sequencers zoals Cakewalk, Cubase, en anderen.
De genoemde programmas laten toe via een grafische interface in vele stapjes de parameters van :
VOLUME
TEMPO
Te beïnvloeden.
Het gebruikte MIDI INSTRUMENT heeft geen invloed op de verwerking van deze waarden, maar wel op de geluidskwaliteit. De ene aucoustische viool is de andere niet.
Links gerelateerd aan Guido Mylemans :
This radioshow on Bach relations was a cooperation with Guido Mylemans.